خانه » مهندسی ایمنی صنعتی » تعریف و تشریح کامل ایمنی صنعتی
مهندسی ایمنی صنعتی

تعریف و تشریح کامل ایمنی صنعتی

در محیط های صنعتی با وجود ماشین آلات و ابزار فراوان، غالبا کارگران در معرض خطرات گوناگون قرار دارند، با پیشرفت فن آوری و افزایش کاربرد ماشین آلات در تولید نیز مخاطرات و احتمال بروز حوادث در این گونه محیطها فزونی می گیرد. ایمنی صنعتی علمی است که در پیشگیری از بروز حوادث در محیط کار به یاری انسان می شتابد و همواره در راستای حفاظت و حراست از نیروی کار و سرمایه گام بر می دارد.

تعاریف و محتوا
اصولا” ایمنی صنعتی رشته ای است گسترده که به مجموعه تدابیر، اصول و مقرراتی گفته می شود که با به کارگرفتن آنها می توان نیروی انسانی و سرمایه را در برابر خطرات گوناگون در محیطهای صنعتی به گونه ای مؤثر و کارا نگه داری کرد و به این وسیله یک محیط کار بی خطر و سالم برای افزایش کارایی کارکنان بوجود آورد.

ایمنی
تعریف ایمنی عبارت است از میزان درجه دور بودن از خطر، واژه (Hazard ) که در تعریف علمی ایمنی آمده است، در واقع شرایطی است که دارای پتانسیل رساندن آسیب به کارکنان، تجهیزات و ساختمانها، از بین بردن مواد یا کاهش کارایی در اجرای یک وظیفه از پیش تعیین شده می باشد.
هنگامی که ( Hazard ) وجود دارد امکان وقوع اثرات منفی یاد شده وجود خواهد داشت.
کلمه ( Danger ) گویای قرارگرفتن در معرض یک (Hazard ) است، یه این ترتیب ایمنی متضاد (Danger ) بوده است، و در صدد حذف خطرات بالفعل موجود در محیط کار می باشد.
ایمنی به طور صد در صد و متعلق وجود ندارد و عملا هم هیچگاه حاصل نخواهد شد از اینروست که گفته می شود ایمنی حفاظت نسبی در برابر خطرات است.

منظور از ایمن و غیر ایمن چیست؟
یک مکان، یک کار معین و یا یک دستگاه زمانی ایمن انگاشته می شود که احتمال خطر مرگ، مجروح شدن و یا ابتلا به بیماری برای کسانیکه در آنجا بوده یا با آن دستگاه کار می کنند در حد قابل قبول پایین باشد. به طور کلی، میتوان چنین گفت که میزان خطر قابل قبول با پایین آمدن سطح ایمنی، افزایش و با افزایش سطح ایمنی کاهش می یابد. در واقع بهداست حرفه ای بیماریها را کاهش می دهد و ایمنی صنعتی به کاهش تمام خطرات می پردازد.

مهندسی ایمنی صنعتی:
با توجه به تعریف ایمنی، مهندسی ایمنی عبارت است از ” مقررات یا نظامی که برای کاهش وقوع حوادث از طریق حذف یا کنترل خطرات بکار می روند ) در مهندسی ایمنی صنعتی مسائلی که ایمن کردن محیط کار مورد توجه قرار می گیرند عبارتند از: الف- پیشگیری از حوادث ب- عوامل انسانی ج- طراحی و جا نمایی دستگاهها و تجهیزات د – مدیریت و راهبری ایمنی ه – آموزش و – بازرسی
حیطه فعالیت مهندسی ایمنی امروزه گسترده تر شده است و به شاخه ها و گرایشهای گوناگون دانشگاهی گسترش یافته است که عبارت است از : ۱- مدیریت خطر ۲- پیشگیری از خطرات ۳- مهندسی آتش سوزی ۴- کنترل خطر

مدیریت و راهبری ایمنی
مدیریت، مسئول ایمنی و بهداشت کارکنان است، همانگونه که یک مدیر برای بهره وری وسود آوری مسئولیتی سنگین دارد، در مورد ایمنی و بهداشت نیز چنین وضعیتی صادق است تولید از دست رفته ممکن است از طریق بهبود مدیریت مجددا بدست آید. اما هیچ راهی برای جبران تلفات انسانی که در نتیجه بروز حوادث حاصل می شود، وجود ندارد. این نکته مورد توافق متخصصان علم مدیریت است که تنها ۱۵ درصد از مشکلات سازمان یا کارخانه ممکن است بوسیله کارکنان حل و کنترل شود، در صورتیکه ۸۵ درصد این مشکلات را می توان از طریق مدیریت مهار کرد.
عوامل اصلی در مدیریت ایمنی عبارتند از : ۱- برنامه ریزی ایمنی ۲- سازماندهی ایمنی و فعالیت های آن۳- هدایت برنامه های ایمنی ۴- کنترل عملکرد ها و نتایج حاصله

بهداشت و ایمنی
بهداشت به معنای مصون داشتن کارکنان از بیماری و سالم نگهداشتن وضعیت جسمانی و روانی آنهاست ایمنی به معنای محافظت کردن کارکنان از آسیبهای مربوط به حواد کاری است. این عوامل حائز اهیمت است، زیرا کارکنانی که از سلامتی برخوردارند و در محیطی ایمن کار می کنند ثمر بخش ترند. به این دلیل مدیران آینده نگر، حامی برنامه های پیشرفت بهداشت و ایمنی هستند. امروزه به دلیل ملاحظات قانونی تمام سازمانها موظف به مراقبت بهداشت و ایمنی کارکنان خود هستند.

ایمنی در افزایش بهره وری
لازم به ذکر است که اصول ایمنی و بهداشت حرفه ای نیز علاوه بر اثرات غیر مستقیم بر بهره وری و بازده اقتصادی واحدهای صنعتی، بطور مستقیم بر این موارد تأثیر دارد.
بطور کلی خسارات مالی یا جانی، عواقب و پیامدهای منفی تمامی حوادث صنعتی را تشکیل می دهند.
بنابراین وقوع حوادث یا سبب آسیب دیدن دستگاهها و تجهیزات مواد خام، مصولات یا محیط کار میشود و یا صدمات غیر قابل جبران جسمی و جانی را به همراه خواهد داشت.
مزایای توجه به رعایت اصول ایمنی و بهداشت حرفه ای به شرح زیر است:
برای کارگر:
۱- افزایش روحیه ۲- کاهش فشار کار ۳- کاهش جراحات و صدمات ۴- کاهش حوادث ۵- افزایش راحتی ۶- افزایش حفظ رفاه و سلامتی ۷- افزایش سطح بهداشت کار
برای کارفرما :
۱- کاهش حوادث ۲- افزایش کیفیت محصول ۳- افزایش کارایی کارکنان ۴- کاهش خطاها ۵- کاهش مخارج درمانی کارگران ۶- استفاده بهتر از نیروی انسانی ۷- کاهش مخارج تولید.

حفاظت و ایمنی
وظیفه مدیریت در امر حفاظت و ایمنی در محیط کار چیست؟
لازم است مدیران و کارفرمایان به اهمیت و ارزش حفاظت صنعتی پی ببرند. باید از زیانهای مادی ناشی از حوادث صنعتی (اعم از مستقیم و غیر مستقیم) آگاهی داشته باشند مضافا” از همه مهمتر به ارزش و منزلت عامل انسانی و سلامت او توجه کند. لازم است مدیریت بر تمام کارکنان و محیط کار تأثیر داشته باشد وعوامل ایمنی محیط را که در کم کردن حوادث مؤثرند به نحو مطلوب بشناسند و کوشش و توان خود را در حفظ و سلامت کارکنان و ماشین آلات به نحو مطلوب مصرف کند.

ایمنی محیط کار
ایمنی شرایطی است که منابع انسانی را از عوامل مضری که می تواند سلامتی آنان را به خطر اندازد، مصون می دارد مسئولیت عمده ایمن سازی محیط کار به عهده مدیران سطوح بالای سازمان بویژه مدیران پرسنلی است. البته اهمیت همکاری کلیه کارکنان را در محیط امن نمی توان نادیده گرفت. به عبارت دیگر ایمنی کار عبارت است از : فراهم آوردن موجباتی که از بیماریها و حوادث ناشی از کارهای صنعتی جلوگیری می کند. یعنی هر چه تعداد حوادث ناشی از کار کمتر باشد می توان گفت که ایمنی بیشتری در محیط کار وجود دارد.

حوادث ناشی از کار
هر سال میلیونها حادثه ناشی از کار در دنیا اتفاق می افند. برخی از این حوادث باعث مرگ و برخی دیگر موجب از کار افتادگی موقت می شوند که ممکن است ماهها دوام یابد. حوادث ناشی از کار سبب ناراحتی افراد بشر و زیانهای اقتصاد می گردند. و جامعه متحمل خسارات فراوان می شود. به همین جهت جلوگیری از آنها وظیفه ای مهم و اساسی است.
الف- تعریف حادثه:
آنچه انسان را ناخواسته از مسیر زندگی طبیعی منحرف ساخته و برای او ناراحتی جسمی و روانی و یا خسارات مالی ایجاد نماید، حادثه نامیده می شود. در دایره المعارف سازمان بین المللی کار ، حادثه چنین تعریف شده است: حادثه عبارت است از یک اتفاق پیش بینی نشده و خارج از انتظار که سبب صدمه و آسیب گردد. تعریف حادثه ناشی از کار عبارت است از حادثه ای که در حین انجام کار و به سبب آن برای بیمه شده اتفاق می افتد. مقصود از حین انجام کار تمامی اوقاتی است که بیمه شده در کارگاه، مؤسسات وابسته، ساختمانها و محوطه آن مشغول کار باشد، یا بدستور کارفرما در خارج از محوطه کارگاه مأمور انجام کاری می شود. ضمنا” تمام اوقات رفت و آمد بیمه شده از منزل به کارگاه و بالعکس جزء اوقات کار محسوب می شود.

دلایل ایجاد حوادث
حوادث معمولا نتیجه شرایط و یا عملیات نامطمئن و نا ایمن است شرایط نا ایمن شامل استفاده از تجهیزات بد طراحی شده و غیر مجهز، محیط پر خطر به عنوان نمونه، لیز بودن زمین بدلیل ریختن آب، یا ابزار و تجهیزات قدیمی و مستهلک است. عملیات نامطمئن و نا ایمن است از سوی کارکنان و بدلیل استفاده نامناسب از ابزار و تجهیزات است. باید توجه داشت که تمام عملیات غیر ایمن منتهی به حادثه در محیط کار نمی شود و تمام حوادث به آسیب و صدمه ختم نخواهد شد بسیاری از مسئولین رسیدگی و بررسی حوادث معتقدند که اکثر حوادث در نتیجه خطای انسانها بوجود می آیند. البته حوادثی نیز بدلیل نقص ابزار و تجهیزات یا محیط کاری نا ایمن رخ داده است. اما در بیشتر موارد به مزایای ایمنی ابزار و تجهیزات و محیط مطمئن از سوی کارکنان توجهی نشده، یا توصیه های ایمنی و احتیاط های لازم نادیده گرفته شده اند.

ب- انواع روش طبقه بندی حوادث :
حوادث ناشی از کار را می توان به روشهای گوناگونی طبقه بندی نمود: حوادث بر حسب افراد بوجود آورنده طبقه بندی می گردند، مانند: مدیر ، استاد کار و کارگر
۲- حوادث را بر حسب علل آنها طبقه بندی می نمایند. مانند: ماشین آلات ترابری ، انفجار و آتش سوزی و مواد سمی
3- حوادث را بر حسب کیفیت عملی که باعث حادثه گردیده، طبقه بندی می کنند، مانند: برداشتن حفاظ از روی دستگاه، عدم احتیاط لازم هنگام کار و راه اندازی دستگاه بدون اجازه.
4- حوادث را بر اساس شرائط محیط بوجود آورنده طبقه بندی می کنند، مانند: عدم روشنایی کافی، تهویه نامناسب، سر و صدا در محیط کار

ج- روشهای پیشگیری از حوادث :
۱- وضع مقررات قانونی ۲- تعیین اصول و میزانها ۳- بازرسی ۴- تحقیقات فنی ۵- تحقیقات پزشکی ۶- تحقیقات روانشناسی ۷- تحقیقات کاری ۸- آموزش ۹- راهنمایی و تشویق ۱۰- مزایای مالی ۱۱- تشکیل کمیته حفاظت و بهداشت کار در کارگاه

کانال آیفا در تلگرام

درباره سیامک نوائی

دانشجوی کارشناسی ارشد مهندسی صنایع و فارغ التحصیل مهندسی صنایع گرایش ایمنی صنعتی. زمینه های فعالیت شخصی: استقرار و آموزش سیستم های مدیریتی و HSE ،برنامه ریزی و کنترل پروژه، طراحی وب، ستاره شناسی، کوهنوردی و ...

چک کردن

تشریح مشکلات فرهنگی در استفاده از کلاه ایمنی

هرگاه به موضوع حفاظت از سر فکر می‏کنیم، کلاه ایمنی اولین چیزی است که به ...

41 نظر

  1. I loved as much as you will receive carried out right here.
    The sketch is attractive, your authored material
    stylish. nonetheless, you command get got an nervousness over that you wish be delivering the
    following. unwell unquestionably come more formerly again as exactly the same nearly
    very often inside case you shield this increase.

  2. Hey, you used to write magnificent, but the last several posts have been kinda boring… I miss your great writings. Past several posts are just a bit out of track! come on!

  3. Generic Cheap Propecia Online Propecia Tablets Uk Kamagra Vente Libre Etats Unis

  4. Vente Cialis Generique Ligne Price Generic Viagra Compra Viagra

  5. Kamagra 100 Erfahrung Buy Levitra Now Cialis Und Aspirin

  6. Levitra 20mg En France viagra 50 Mg Amitriptyline Without Rx

  7. Zithromax Extended Release viagra online Priligy Se Vende Sin Receta

  8. Vardenafil Drug Information viagra Canadian Pharmacy Viagra

  9. Purchase Discount Bentyl Internet Online Jersey City online pharmacy Apres Clomid J Ai

  10. Viagra 130mg Generic cialis Order Now Isotretinoin

  11. Get Worldwide Fedex Shipping Bentyl Byclomine Tablets buy viagra Comprar Viagra Generica Farmacia

  12. Viagra Gift Card viagra Buy Kelnor Online Canada

  13. Keflex Effect On Staphylococcus Aureus cialis online Propecia Buy Locations

  14. Stendra Next Day Delivery Shop online pharmacy What Is Cephalexin Prescribed For

  15. Viagra Rezept Online generic cialis Vendita Di Cialis

  16. Cialis Legal Kaufen cialis Acheter Levitra 20mg Cialis

  17. Farmacia Online cialis Find Dutasteride 0.5mg Cheapeast Medication Mastercard Cash Delivery

  18. Fedex Shipping Zentel Direct Amex viagra Amoxicillin Bp 500 Mg

  19. Cialis En France Prix cialis price 1777 Canadian 24 Hr Pharmacy

  20. Can You Buy Prednisone In Mexico buy viagra No Rx Macrobid Where To Order Visa Accepted Arkansas

  21. Worldwide Clobetasol In Australia Discount Without A Script buy viagra Cialis Senza Ricetta Svizzera

  22. Propecia Varato buy cialis Generique Cialis Net

  23. Buy Propecia Online Mastercard buy viagra Levitra Sotto Lingua

  24. Fa Male Finasteride Propecia cialis Cialis France Pharmacie

  25. Ou Puis viagra Deltaenterprisesviagra

  26. Levitra Generico Italia Disfunzione viagra Cialis Generique Avis

  27. Cheap Amoxicillin Without A Prescription viagra Lasix Denmark

  28. Frontal Baldness Propecia Hair Loss Treatment cialis Buy Propecia Information

  29. Zithromax Buy Cheap cialis Prozac Without Script

  30. Macrobid 100mg Can I Purchase No Prior Script viagra Cialis Shop

  31. Buy Viagra Cheapest viagra Prednisone 10 Mg

  32. Can Amoxicillin 500mg Clear Up Gonorrhea cialis Vente Libre De Tadalis Sx Soft

  33. Vente Cialis 10 viagra Acheter Cialis En Belgique

  34. Muscle Propecia Finasteride online pharmacy Levitra Filmtabletten Schmelztabletten

  35. Viagra Blu online pharmacy Tadalafil 5 Mg Best Price Usa

  36. Catalogue Levitra viagra Levitra Farmacia

  37. Cialis Pharmacie Lyon viagra Levitra Accion

  38. Viagra Billige cheap cialis Buy Misporstol 200 Pills

  39. Acheter Misoprostol Quebec online pharmacy isotretinoin order internet no physician approval

  40. Purchasing Amoxicilina With Next Day Delivery generic cialis Elimite Cream Walgreens

  41. For Sale Macrobid Low Price viagra Cialis Vendita On Linea Dal Canada